Wɔkɛ cookies tsuɔ nii koni wɔha oniiashikpamɔ aya hiɛ. Kɛ́ oya nɔ okwɛ wɛbsaiti nɛɛ nɔ lɛ, no lɛ okpɛlɛɔ ni wɔkɛ cookies lɛ atsu nii. Saji krokomɛi.
Kɛ́ onyɛ “Aŋmɛ Fɛɛ Nɔ” lɛ nɔ lɛ, no lɛ okpɛlɛɔ ni akɛ cookies lɛ ato otsɔne lɛ nɔ koni ekɛha ogbɛtsɔɔmɔ aya hiɛ, opɛi bɔ ni okɛ wɛbsaiti lɛ tsuɔ nii ohaa lɛ mli, ni eye ebua wɔ nibii ni kɔɔ jeŋ nilee he ni aheee nɔ ko, ni anyɛɔ akwɛɔ nɔ lɛ. Saji krokomɛi.
Ani shwiemɔ mli kaa ni yɔɔ mlɛo baanyɛ ana Alzheimer hela lɛ mra, ni egbele gbɛ aha gbɛjianɔtoi ni akɛkwɛɔ mɛi babaoo amli lɛ? Nikasemɔ hee ni ji Frontiers in Aging Neuroscience lɛ tsɔɔ enɛ diɛŋtsɛ. Nibii amlitaolɔi lɛ ka Alzheimer helatsɛmɛi akuu agbo ko ni hela lɛ mli wa waa kɛ aŋkroaŋkroi ni yɔɔ hewalɛ ni jwɛŋmɔŋ hewalɛ kpakpa yɔɔ amɛhe lɛ amɛkwɛ koni amɛna srɔtofeemɔi ni yɔɔ fɔmɔ kotoku mli nibii ni haa mɔ he jɔɔ lɛ amli.
Amɛna akɛ formic acid ni yɔɔ fɔmɔ kotoku mli lɛ ji nɔ ko ni tsɔɔ akɛ mɔ ko jwɛŋmɔ miiba shi, ni ebaanyɛ etswa Alzheimer hela lɛ shishijee he adafi. Gbɛi ni yɔɔ ni atsɔɔ nɔ anaa Alzheimer hela lɛ jara wa, ehiii, ni anyɛɛɛ akwɛ mli daa. Enɛ tsɔɔ akɛ, kɛ́ eshɛ sɛɛ tsɔ ni abaanyɛ atsa amɛ jogbaŋŋ lɛ pɛ kɛkɛ ni anaa helatsɛmɛi lɛ ateŋ mɛi babaoo. Shi kɛlɛ, ekolɛ tsɔne ni akɛkwɛɔ fɔmɔ kotoku mli ni haa mɔ he jɔ̃ɔ ehe, ni jara waaa, ni ehi jogbaŋŋ kɛha formic acid lɛ baanyɛ afee nɔ pɛpɛɛpɛ ni datrɛfoi biɔ koni akɛkwɛ mɔ mli mra.
Niŋmalɔi lɛ kɛɛ akɛ: “Alzheimer hela lɛ ji hela ko ni yaa nɔ ni ehiii tsamɔ ni yɔɔ ŋaa, ni tsɔɔ akɛ ebaanyɛ eba ni ehi shi afii babaoo dani jwɛŋmɔŋ hela ni yɔɔ faŋŋ lɛ aba.” "Hela lɛ shishijee fãi lɛ baa dani fã ni ji irreversible dementia, ni ji shika tsuru samflɛ kɛha nifeemɔ kɛ tsamɔ. No hewɔ lɛ, ehe miihia ni akwɛ Alzheimer hela ni jeɔ shishi mra yɛ mɛi ni edara lɛ amli babaoo."
No hewɔ lɛ, kɛji akɛ mra be mli nifeemɔ he miihia lɛ, mɛni hewɔ wɔbɛ gbɛjianɔtoi ni akɛkwɛɔ Alzheimer hela ni jeɔ shishi mra lɛ mli daa lɛ? Naagba lɛ damɔ gbɛi ni datrɛfoi kɛtsuɔ nii amrɔ nɛɛ kɛtaoɔ hela lɛ nɔ. Nɔ ni fata enɛɛmɛi ahe ji positron emission tomography ni akɛkwɛɔ jwɛŋmɔ mli, ni jara wa ni ehaa helatsɛmɛi lɛ naa radiation. Biomarker kaai hu yɛ ni baanyɛ ana Alzheimer hela lɛ, shi ebiɔ ni ajie lá ni akɛwoɔ mɔ mli loo atsɔ tsitsi mli koni ana cerebrospinal fluid, ni ekolɛ helatsɛmɛi lɛ miitsi amɛhe kɛjɛ he.
Shi kɛlɛ, shwiemɔ mli kaai lɛ jeee nɔ ni tsɔɔ mɔ mli ni ehi jogbaŋŋ, ni no hewɔ lɛ ehi jogbaŋŋ kɛha mɛi babaoo akwɛmɔ. Eyɛ mli akɛ niiamlitaolɔi ena nibii ni haa mɔ naa Alzheimer hela lɛ yɛ fɔmɔ kotoku mli momo moŋ, shi eko kwraa bɛ ni sa kɛha hela lɛ shishijee fãi lɛ anaa, ni tsɔɔ akɛ shika tsuru samflɛ ni akɛbaatsa hela lɛ mra lɛ kã he eji nɔ ni anyɛɛɛ ana.
Nibii amlitaolɔi ni yɔɔ nikasemɔ hee nɛɛ sɛɛ lɛ ekase tsofa ko ni atsɛɔ lɛ formaldehyde lɛ he nii momo akɛ eji nɔ ko ni haa mɔ he jɔ̃ɔ ehe yɛ fɔmɔ kotoku mli kɛha Alzheimer hela lɛ. Shi kɛlɛ, gbɛ yɛ ni aaatsɔ nɔ aya hiɛ yɛ helai ni anaa mra lɛ mli. Yɛ nikasemɔ hee nɛɛ mli lɛ, amɛkɛ amɛjwɛŋmɔ ma formate, ni ji tsofa ko ni haa mɔ he jɔɔ lɛ nɔ koni amɛkwɛ kɛji etsuɔ nii jogbaŋŋ akɛ nɔ ko ni akɛkadiɔ nibii ni wala yɔɔ mli lɛ.
Mɛi 574 kɛ amɛhe wo nikasemɔ lɛ mli, ni mɛi ni kɛ amɛhe wo mli lɛ ji mɛi ni kɛ amɛhe eha ni yɔɔ hewalɛ jogbaŋŋ yɛ jwɛŋmɔŋ loo hela lɛ yaa hiɛ yɛ gbɛi srɔtoi anɔ, kɛjɛ jwɛŋmɔŋ shigbeemɔ ni baa shi kɛyashi hela ni yeɔ mɔ awui lɛ nɔ. Nibii amlitaolɔi lɛ pɛi mɛi ni kɛ amɛhe wo mli lɛ afɔfɔi kɛ lá mli, ni amɛfee jwɛŋmɔŋ helai ahe niiamlipɛimɔ.
Nikasemɔ lɛ na akɛ, fɔmɔ kotoku mli formic acid lɛ falɛ tee hiɛ waa yɛ Alzheimer hela lɛ kui fɛɛ amli, ni ekɛ jwɛŋmɔŋ shigbeemɔ yɔɔ tsakpaa kɛ akɛto mɛi ni yɔɔ hewalɛ ni kudɔɔ amɛ lɛ ahe, ni mra be mli jwɛŋmɔŋ shigbeemɔ kuu lɛ fata he. Enɛ tsɔɔ akɛ formic acid baanyɛ atsu nii akɛ nɔ ko ni haa mɔ leɔ Alzheimer hela lɛ shishijee fãi lɛ.
Nɔ ni yɔɔ miishɛɛ ji akɛ, beni niiamlitaolɔi lɛ pɛi formate ni yɔɔ fɔmɔ kotoku mli lɛ mli kɛfata Alzheimer lá mli nibii ni haa mɔ he jɔɔ lɛ ahe lɛ, amɛna akɛ amɛbaanyɛ amɛtsɔɔ hela ni helatsɛ ko miitsɔ mli lɛ mli pɛpɛɛpɛ. Shi kɛlɛ, ehe miihia ni atao nii amli babaoo koni anu tsakpaa ni yɔɔ Alzheimer hela lɛ kɛ formic acid teŋ lɛ shishi.
Woloŋmalɔi lɛ kɛɛ akɛ: “Formic acid ni yɔɔ fɔmɔ kotoku mli lɛ ejie henumɔ ni hi jogbaŋŋ kpo kɛha Alzheimer hela lɛ mlikwɛmɔ mra.” “Alzheimer hela lɛ he kaa ni akɛkwɛɔ fɔmɔ kotoku mli lɛ ji nɔ ni hi ni ekɛ shika hu tsuuu nii, ni esa akɛ akɛwo gbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ he niiamlipɛimɔi ni afeɔ daa kɛhaa mɛi ni edara lɛ amli.”
Wang, Y. kɛ ekrokomɛi. (2022) Formic acid ni yɔɔ fɔmɔ kotoku mli lɛ mlikwɛmɔ ni ato he gbɛjianɔ akɛ nɔ ko hee ni baanyɛ afee nɔ ni tsɔɔ Alzheimer hela lɛ. Frontiers yɛ jwɛŋmɔŋ nibii ni kɔɔ dalɛ he lɛ mli. 10.3389/fnagi.2022.1046066.
Tags: dalɛ, Alzheimer hela, nibii ni haa mɔ leɔ nii, lá, jwɛŋmɔ, helai ni ehiii tsamɔ, nibii ni akɛwoɔ mli, jwɛŋmɔŋ hela, helatsamɔ mli taomɔ, datrɛfoi, formaldehyde, jwɛŋmɔŋ helai ahe nilee, positron emission tomography, niiamlitaomɔ, tomography, fɔmɔ nii amlipɛimɔ
Yɛ Pittcon 2023 ni tee nɔ yɛ Philadelphia, Pennsylvania lɛ shishi lɛ, wɔbi Nitsɔɔlɔ Joseph Wang, ni ye afi nɛɛ Ralph N. Adams Jweremɔ Nii yɛ Nibii Amlipɛimɔ mli lɛ saji yɛ bɔ ni tsɔne ni akɛkwɛɔ nibii ni wala yɔɔ mli lɛ mli lɛ baanyɛ atsu nii aha lɛ he.
Yɛ sanebimɔ nɛɛ mli lɛ, wɔkɛ Mariana Leal, ni ji Kuu lɛ Nɔkwɛlɔ yɛ Owlstone Medical lɛ susuɔ mumɔ mli nibii ni akwɛɔ lɛ kɛ bɔ ni ebaanyɛ efee dɛŋdade ni he hiaa ni akɛkaseɔ nibii ni haa mɔ naa hela mra lɛ he.
Akɛ wɔ SLAS US 2023 mlikwɛmɔ lɛ fã lɛ, wɔkɛ Luigi Da Via, GSK Kasemɔ He Nitsumɔ Kuu lɛ Nɔkwɛlɔ lɛ susuɔ wɔsɛɛ be mli laboratori lɛ kɛ bɔ ni ebaanyɛ efee lɛ he.
News-Medical.Net kɛ tsofafeemɔ he saji nɛɛ haa yɛ mlai kɛ gbɛjianɔtoi nɛɛ anaa. Ofainɛ kadimɔ akɛ, tsofafeemɔ he saji ni yɔɔ wɛbsaiti nɛɛ nɔ lɛ ji nɔ ni akɛfiɔ helatsɛ lɛ kɛ datrɛfonyo lɛ teŋ wekukpaa lɛ kɛ tsofafeemɔ he ŋaawoi ni amɛbaanyɛ amɛkɛha lɛ najiaŋ, shi jeee ni akɛye amɛ najiaŋ.
Be ni akɛbaatsu nii: Manyawale-19-2023